مقایسه فراگیران دختر و پسر در فراتحلیل خودکارآمدی

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد تحقیقات آموزشی دانشگاه خوارزمی

2 دانشجوی دکتری مشاوره دانشگاه خوارزمی.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بهره‌گیری از یکی از شیوه‌های نوین پژوهش، تحت عنوان «فراتحلیل»، به تحلیل و ترکیب نتایج پژوهش‌های انجام شده در کشور ایران، در زمینه مطالعات خودکارآمدی، انجام شده است. بدین منظور، تعداد 25 پژوهش انجام یافته در زمینه مطالعات خودکارآمدی از مراکز پژوهشی کشور گردآوری شد. پژوهش‌ها بر اساس این فهرست که شامل مؤلفه‌های روش‌شناختی تحقیق مانند پرسش‌ها، فرضیه‌ها، اهداف، جامعه آماری، نمونه‌گیری، روش پژوهش، روش آماری، روایی و پایایی پرسشنامه‌ها است، برای فراتحلیل انتخاب شدند. تحلیل‌های آماری با استفاده از نرم افزار فراتحلیل جامع صورت گرفت. نتایج پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش ترکیب اندازه اثر به روش «اشمیت وهانتر» نشان داد که بین دانش‌آموزان دختر و پسر در خودکارآمدی تفاوت وجود دارد. اندازه اثر خودکارآمدی پسران، بیشتر از دختران بدست آمد، بدین معنی که پسران نسبت به دختران دارای خودکارآمدی بالاتری هستند.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A comparison between male and female students in self-efficacy meta-analysis

نویسندگان [English]

  • Masoomeh Ghaedrahmati 1
  • Masoud Asadi 2
  • Asghar Shiralipour 1
چکیده [English]

This research using one of the new research methods namely meta-analysis tealt with analyzing and combining the results of researches were done in connection with self-efficacy in research centers in Iran. The statistical population was 25 researches. These researches were chosen based on research methodology components such as questions, hypotheses, aims, statistical population, sampling method, research method, validity, reliability and questionnaires. Statistical analysis was done through comprehensive meta-analysis software. Using Schmidt and Hunter method for combining the effect of size on self-efficacy, the results showed that there was a significant difference between male and female students. The male's effect of size was more than those of female ones.   

کلیدواژه‌ها [English]

  • meta-analysis
  • Self-efficacy
  • male and female students

 

 

 

 

 

مقایسه فراگیران دختر و پسر در فراتحلیل خودکارآمدی

 

معصومه قائدرحمتی[1]

مسعود اسدی[2]

اصغر شیرعلی­پور[3]

 

 

 

 

چکیده:

پژوهش حاضر با هدف بهره‌گیری از یکی از شیوه‌های نوین پژوهش، تحت عنوان «فراتحلیل»، به تحلیل و ترکیب نتایج پژوهش‌های انجام شده در کشور ایران، در زمینه مطالعات خودکارآمدی، انجام شده است. بدین منظور، تعداد 25 پژوهش انجام یافته در زمینه مطالعات خودکارآمدی از مراکز پژوهشی کشور گردآوری شد. پژوهش‌ها بر اساس این فهرست که شامل مؤلفه‌های روش‌شناختی تحقیق مانند پرسش‌ها، فرضیه‌ها، اهداف، جامعه آماری، نمونه‌گیری، روش پژوهش، روش آماری، روایی و پایایی پرسشنامه‌ها است، برای فراتحلیل انتخاب شدند. تحلیل‌های آماری با استفاده از نرم افزار فراتحلیل جامع صورت گرفت. نتایج پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش ترکیب اندازه اثر به روش «اشمیت وهانتر» نشان داد که بین دانش‌آموزان دختر و پسر در خودکارآمدی تفاوت وجود دارد. اندازه اثر خودکارآمدی پسران، بیشتر از دختران بدست آمد، بدین معنی که پسران نسبت به دختران دارای خودکارآمدی بالاتری هستند.

 

 

واژگان کلیدی: فراتحلیل، خودکارآمدی، دانش‌آموزان دختر و پسر.

 

 

مقدمه:

در سال‌های اخیر با رشد تحقیقات در حوزه‌های مختلف علوم و مواجه شدن جامعه علمی با انفجار اطّلاعات، آماردانان به این نتیجه رسیده‌اند که اطّلاع و تسلّط برتمامی ابعاد یک رشته و به روز بودن در این زمینه تا حدود زیادی امکان پذیر نیست، لذا انجام پژوهش‌های ترکیبی گسترش روز افزون یافته است (ازکیا و توکلی، 1385). از آنجایی که ذهن انسان توانایی ترکیب و انتظام داده‌های منتج از مطالعات فراوان را ندارد، به ناچار باید از روشی که به فراتحلیل[4] موسوم شده استفاده کرد (بهراد، 1384). فراتحلیل نوع خاصی از مطالعات مروری نظام‌دار[5] است که منجر به خلاصه‌ای از اطّلاعات کلی به صورت اطّلاعات کمی می‌شود (سهرابی‌فرد، 1385). هم‌چنین فرا تحلیل برای پیدا کردن، ارزشیابی کردن، ترکیب و در صورت نیاز، جمع‌بندی آماری مقاله‌هایی می‌پردازد که قبلاً پیرامون یک موضوع خاص به رشته تحریر در آمده‌اند (عابدی، عریضی و شواخی، 1384). فرا تحلیل به عنوان یک روش مطالعاتی که توسعه و انباشت دانش، مقابله یافته‌ها برای آزمونِ تطبیق پذیری آنها، یکی از اهداف اصلی آن به شمار می‌رود، امروزه جایگاه وی‍ژه‌ای را درعرصۀ پژوهش به خود اختصاص داده است (ازکیا و توکلی، 1385). انجام فرا تحلیل اقتضا دارد که تعداد قابل اتکایی از کارهای پژوهشی در موضوعی واحد در جامعه وجود داشته باشد، از این‌رو انجام آن در حوزه‌ها و موضوعاتی امکان پذیر است که حداقل به لحاظ کمّی تعداد تحقیقات در آن، درخورِ توجه باشد که موضوع تفاوت­های جنسیتی دانش‌آموزان دختر و پسر در متغیر خود کارآمدی [6]یکی از آن موضوعات است.

خودکارآمدی بنیادی‌ترین سازوکار انسان برای اداره و کنترل حوادث تأثیر گذار بر زندگی و سلامت افراد و هم‌چنین به عنوان بخش مهمی از سیستم «خود[7]»، به توانایی ادراک شده فرد در انجام یک تکلیف یا کنارآمدن با موقعیّت‌های خاص اطلاق می‌شود که در عملکرد مناسب افراد نقش اساسی ایفا می­کند (ویلنت،2003). هم‌چنین بر طبق دیدگاه شناختی اجتماعی بندورا(2003)، خودکارآمدی توانایی فرد درانجام یک عمل خاص درکنار آمدن بایک موقعیت ویژه است؛ به عبارتی خودکارآمدی به قضاوت‌های افراد در رابطه باتوانایی‌شان برای به ثمر رساندن سطوح طراحی شده عملکرد اطلاق  می‌شود. ممکن است افراد از لحاظ توانایی‌ها و در شرایط یکسان یا یک شخصی در شرایطِ متفاوت، عملکرد ضعیف، خوب یا فوق‌العاده‌ای داشته باشد که این به خودکارآمدی شخص بستگی دارد (استین و مینهارت، 2008). افراد دارای خودکارآمدی بالا از فرصت‌های محیطی به خوبی استفاده می‌نمایند و سعی دارند بر محدودیت‌های محیط چیره شوند. ولی افراد ناکارآمد در قبال موانع و محدودیت‌ها ناامید می‌شوند(حمیدی پور،1377).

مطالعات نشان می‌دهند که در مورد خودکارآمدی تفاوت‌های فردی و گروهی بسیاری موجود است. از آن جمله باید به مطالعاتی که به بررسی تفاوت‌های جنسیتی در زمینه خودکارآمدی پرداخته‌اند، اشاره نمود. نتایج بعضی از پژوهش‌ها، حاکی از عدم تأثیر عامل جنسیت در زمینه خودکارآمدی می‌باشد (آندرمن و یونگ، 1994) در حالی که لین و هید (1989) بر اساس فراتحلیلی که در مورد تأثیر متغیر جنسیت بر توانایی‌های شناختی انجام دادند، نشان دادند که بین زنان و مردان تفاوتی وجود ندارد، بلکه تفاوت در زمینه روش‌های یادگیری آنان است (به نقل از البرزی و سامانی، 1378). هم‌چنین پاژره و میلر(1994) دریافتند که دانشجویان‌مرد نسبت به دانشجویان زن باورهای خودکارآمدی قوی‌تری را در توانایی‌هایشان نشان می‌دهند. پاژره (1995) دریافتند که پسران و دختران در توانایی‌هایشان برای حل مسائل تفاوت ندارند. پاژره و گراهام [8] (1999) در مطالعه‌ای روی دانش‌آموزان جدید الورود مدرسه راهنمایی دریافتند که دختران نسبت به پسران باورهای خودکارآمدی پایین‌تری را گزارش کردند. در ایران نیز شاهماری سوها (1386) طبق پژوهش انجام شده خود در این زمینه اشاره می‌کند که تفاوتی بین خودکارآمدی دختر و پسر وجود ندارد.

وجود این تناقض‌ها باعث می‌شود که چالش‌های ناشی از وجود پاسخ‌های متعدد به یک پرسش پژوهشی واحد از طریق روش‌های کمی فراتحلیل حل شود. ترکیب نتایج عددی حاصل از چند مطالعه، برآورد دقیق مشخصه‌های توصیفی، تبیین ناهماهنگی­ها را در مجموعه یافته‌های پژوهشی ممکن می‌سازد. هم‌چنین ترکیب نتایج و استفاده از پژوهش‌های انجام شده (به عنوان واحد تحلیل) در قالب فراتحلیل، برای به دست آوردن یک تصویر کلی و بدون ابهام از یک موضوع پژوهشی، به مراتب مفیدتر و مؤثرتر از تعریف طرح‌های پژوهشی جدید در آن موضوع است (هومن، 1387). بر این اساس پژوهش‌هایی که در زمینه تفاوت‌های جنسیتی در متغیر خودکارآمدی دانش‌آموزان انجام شده، برای بدست آوردن یک تصویر کلی و بدون ابهام از این موضوعِ پژوهشی ضروری به نظر می‌رسد. لذا در پژوهش حاضر سعی شده است تا به بررسی و ترکیب نتایج پژوهش‌های انجام شده در ایران، درزمینۀ تفاوت‌های جنسیتی در متغیر خودکارآمدی دانش‌آموزان، اقدام شود. با توجّه به تمهیدات یاد شده هدف از انجام این پژوهش، بررسی تفاوت خودکارآمدی دانش‌آموزان دختر و پسر است بر این اساس سؤال پژوهش حاضر عبارت است از: 1-  آیا بین خود کارآمدی دانش‌آموزان دختر و پسر تفاوت معنی‌داری وجود دارد؟

 

 

 

 

 

روش پژوهش

جامعه، نمونه و روش نمونه‌گیری

روش مورد استفاده در این پژوهش فرا تحلیل مطالعات انجام شده با استفاده از شیوه کمی سازیِ اندازه اثر بوده است. جامعه آماری پژوهش حاضررا تمامی پژوهش‌هایی انجام شده توسط دستگاه­های اجرایی، پایان‌نامه­ها و پژوهش‌های چاپ شده در مجلات علمی و پژوهشی کشور ایران تا زمان انجام پژوهش حاضر را تشکیل می‌دهند. پژوهش‌های یاد شده به بررسی نقش خودکارآمدی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان می‌پردازند. برای یافتن پژوهش­های مربوط از منابع ذیل استفاده شده است: 1- مرکز اسناد و اطّلاعات مدارک علمی ایران    2- پایگاه اطّلاعات علمی جهاد دانشگاهی  3- کتابخانه ملی ایران  4- پژوهش‌ها و انتشارات پژوهشگاه مطالعات تعلیم و تربیت 5- دانشگاه­های وابسته به وزارت علوم تحقیقات و فناوری. در ابتدای کارقرار بر این بود که روش نمونه‌گیری، نمونه‌گیری گلوله برفی باشد؛ در شروع نیز از منابع، اطّلاعات، مقالات و پژوهش‌های انجام شده ردیابی شد ولی چون خیلی از پژوهش‌ها و مقالات انجام شده از نظر رعایت تمام جوانب یک پژوهش علمی مورد استفاده در روش فراتحلیل مناسب نبود به ناچار با مراجعه به منابع ذکر شده فوق، از میان 60 پژوهش جمع‌آوری شده، تعداد 25 پژوهش، به عنوان نمونۀ پژوهش انتخاب شد. جزئیات پژوهش­ها در جدول (1) آمده است. ملاک انتخاب این مطالعات، روش پیشنهادی (تابانه و لهانا، 2004) می‌باشد که عبارت است از:

1) مطالعه با حجم نمونه زیاد  

2) ابزار اندازه‌گیری مناسب و دارای پایایی و روایی لازم  

3) پژوهش‌های کارشناسی‌ارشد و بالاتر

4) روش نمونه‌گیری مناسب(نمونه‌گیری تصادفی). برای گردآورری اطّلاعات این پژوهش، از چک لیست گزینش طرح‌های پژوهشی که شامل مؤلفه‌های روش‌شناختی پژوهش مانند پرسش‌ها، فرضیه‌ها، اهداف، جامعه آماری، نمونه‌گیری، روش پژوهش، روش آماری، روایی و پایایی است، برای فراتحلیل انتخاب شد. برای تحلیل ِاطّلاعات جمع‌آوری شده از پژوهش‌های مورد نظر، پس از کدگذاری، از برنامه فراتحلیل جامع[9] برای انجام محاسبات آماری استفاده شد، بدین ترتیب که آزمون‌های آماری استفاده شده در فرضیات پس از تبدیل به اندازه اثر[10] از طریق فرمول‌های ارائه شده توسط ولف(1982)، با ترکیب اندازه‌های اثر به روش هانتز و اشمیت مورد تحلیل قرار گرفتند. برای تفسیر اندازه اثر از جدول کوهن (1977) استفاده شد. تحلیل آماری این فرضیه با استفاده از نرم‌افزار فراتحلیل جامع v2 و به روش ترکیب اندازه اثر صورت گرفت.

 

 

جدول 1. اطلاعات تفصیلی پیرامون پژوهش‌های مورد استفاده در فراتحلیل (نمونه پژوهش)

ردیف

نام پژوهشگر

محل پژوهش

سال پژوهش

ردیف

نام پژوهشگر

محل پژوهش

سال پژوهش

1

اقدس اعرابیان و همکاران

تهران

1381

14

مرضیه رضایی درویشی

تهران

1385

2

شهلا البرزی وسیامک سامانی

شیراز

1387

15

دیبا سیف و همکاران

شیراز

1386

3

اکبر رضایی و علی اکبر سیف

ارومیه

1382

16

فضایل شاهماری سوها

اردبیل

1386

4

تیمور آقا ملایی و همکاران

هرمزگان

1387

17

اصغر شیرعلی پور

مرند

1388

5

شهریار امینی

شهرکرد

1381

18

محمد نقی فراهانی، هادی کرامتی

تهران

1381

6

سعیده پیر حسینلو

تهران

1382

19

محمد باقر کجباف و همکاران

اصفهان

1382

7

همیلا تکلی

تهران

1378

20

پروین کدیور

تهران

1382

8

حسین حافظی

دلفان

1387

21

هادی کرامتی، مهرناز شهر آرای

تهران

1383

9

حمیده حضرتی

تهران

1378

22

محسن پور و همکاران

تهران

1386

10

اقبال حکمتی نژاد

شیراز

1380

23

آمنه مدرکی

فسا

1386

11

سعدی خادم

دیواندره

1384

24

زهرا نصر اصفهانی

تهران

1382

12

اکبر رضایی، علی اکبر سیف

ارومیه

1382

25

لیدا وارتانیان

تهران

1380

13

غلامرضا رجبی و همکاران

اهواز

1384

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

یافته‌ها

برای آزمون این فرض پژوهشی حدود 25 مطالعه که اندازه اثر آنها در جدول (2) ارایه شده، مشخص شده است.

جدول 2- اندازه اثر خودکارآمدی با توجه متغیر جنسیت در هر یک از 25 مطالعه

خلاصه آماره‌ها فراتحلیل مطالعه‌ها

اندازه اثر

فاصله اطمینان 95%

مقدار p

حد پایین اندازه اثر

حد بالای اندازه اثر

١

042/0-

141/0 -

060/0

419/0

٢

043/0

080/0 -

165/0

495/0

۳

271/0

095/0

430/0

003/0 *

۴

034/0

072/0

139/0

529/0

۵

239/0

067/0 -

364/0

000/0 *

۶

081/0

106/0

179/0

112/0

۷

058/0

019/0 -

110/0

032/0 *

۸

374/0

005/0

515/0

000/0 *

۹

201/0

213/0

330/0

004/0 *

١۰

547/0

065/0

667/0

000/0 *

١١

309/0

399/0

393/0

000/0*

١٢

081/0

219/0

179/0

112/0

١۳

156/0

019/0 -

229/0

000/0 *

١۴

071/0

080/0

116/0

739/0

١۵

331/0

083/0 -

435/0

000/0*

١۶

121/0

219/0

293/0

185/0

١۷

238/0

058/0 -

330/0

000/0 *

١۸

033/0

142/0

132/0

518/0

١۹

113/0

067/0 -

199/0

012/0 *

٢۰

169/0-

025/0

034/0-

015/0*

٢١

072/0

299/0 -

234/0

397/0

٢٢

001/0

094/0-

139/0

989/0

٢۳

235/0

137/0 -

326/0

000/0 *

٢۴

185/0

141/0

313/0

008/0 *

٢۵

036/0

050/0

147/0

528/0

اثرات ترکیبی ثابت

120/0

047/0

141/0

000/0 *

اثرات ترکیبی تصادفی

139/0

069/0

190/0

000/0 *

   P<0/05٭

جدول 2 نشان می­دهد که بزرگ‌ترین مقدار اندازه اثر مربوط به مطالعه 10 و کوچک‌ترین آن مربوط به مطالعه 22 می­باشد. هم‌چنین جدول1 نشان می­دهد که هم اثرات ثابت و هم اثرات تصادفی در سطح 05/0معنی‌دار می­باشد. نمودار1 فاصله اطمینان اندازه اثر برای 25 مطالعه مربوطه نیز مؤید این مطلب است.

نمودار1. نمودار ترسیمی فاصله اطمینان اندازه اثر برای 25 مطالعه

بخشی از هر فراتحلیل ارزیابی سوگیری انتشار است که ناشی از انتشار پژوهش‌های چاپ شده      (معنی‌دار) و عدم انتشار پژوهش‌های چاپ نشده (غیر معنی‌دار) و انواع خطاها می‌باشد. هر فراتحلیلی به سبب ملاک‌های انتخاب و حذف مطالعات، مقداری سوگیری دارد. نمودار2 سوگیری انتشار را نشان می‌دهد.

نمودار2. نمودار قیفی مربوط به سوگیری انتشار در 25 مطالعه

 

با توجه به نمودار2 مطالعاتی که خطای استاندارد پایین دارند و در بالای قیف جمع می‌شوند، دارای سوگیری انتشار نیستند و هر چه مطالعات به سمت پایین کشیده شوند، خطای استاندارد آنها بالا می‌رود و دارای سوگیری انتشار می‌باشند. با توجه به نمودار 2 مطالعات مورد استفاده در پژوهش حاضر، به میزان کم، دارای سوگیری انتشارمی‌باشد. جدول 2 نتایج فراتحلیل خودکارآمدی دانش‌آموزان دختر و پسر را نشان می‌دهد.

جدول 3- یافته‌های فراتحلیل به روش ترکیب اندازه اثر

آماره‌های فراتحلیل فرض پژوهش

تعداد مطالعه

اثرات ترکیبی ثابت

اثرات ترکیبی تصادفی

واریانس تبیین شده

فاصله اطمینان 95% اندازه اثر تصادفی

آزمون همگنی : مقدار)2 χ(

درجه آزادی)2 χ(

سطح معنی‌داری)2 χ(

تفاوت خودکارآمدی

پسران و دختران

25

139/0

120/0

0144/0

087/0

190/0

*566/135

24

000/0

* ناهمگن در سطح 01/0 (معنی‌دار بودن آن ناخالص بودن رابطه بین دو متغیر و نیاز به بررسی اثر متغیرهای مداخله گر را تأیید می‌کند).

داده­های جدول 2 نشان داد که میانگین اندازه اثر (اثرات ترکیب تصادفی) تفاوت خودکارآمدی دختران و پسران در نمونه مورد پژوهش معادل 120/0 و میزان خودکارآمدی 0144/0می‌باشد. از آنجا که اندازه اثر برآورد شده در محدوده اطمینان اندازه اثر است، لذا وجود تفاوت خودکارآمدی دختران و پسران تأیید می‌شود. هم‌چنین آزمون همگنی دارای مقادیر معنی‌دار است و این ناهمگن بودن احتمالاً به وجود متغیرهای مداخله گر است.

بحث و نتیجه‌گیری

این مطالعه با عنایت به پیشینه نظری و سوابق پژوهشی در حوزه خودکارآمدی و مقایسه فراگیران دختر و پسر در همین زمینه طراحی شده است. در این تحقیق سعی بر آن بوده است که با استفاده از روش فراتحلیل به مقایسه دختران و پسران در زمینه خودکارآمدی پرداخته شود. در روش فراتحلیل پژوهشگر، با ثبت ویژگی‌ها و یافته‌های توده‌ای از پژوهش‌ها در قالب کمی، آنها را آماده استفاده از روش‌های نیرومند آماری می‌کند. بدین منظور برای انجام مطالعه، یک فهرست جهت جمع‌آوری اطلاعات مربوط به پژوهش‌های انجام شده در خصوص موضوع تهیه شد که با توجه به متغیرهای کلیدی، فرضیات و سؤالات پژوهشی، مورد استفاده قرار گرفت. با تعداد نمونه 25 پژوهش انجام شده در فرضیه تحقیق، با توجه به اندازه اثر محاسبه شده، وجود تفاوت خودکارآمدی دختران و پسران تأیید شد. این یافته با مطالعات پاژره و میلر (1994)، پاژره و گراهام (1999) و حضرتی (1378) هم‌خوانی دارد. تفاوت در باورهای خودکارآمدی دختران و پسران می‌تواند نتیجه عوامل مختلفی باشد. شاید به این علت باشد که دختران به خاطر داشتن عواطف بالا در مقابله با نتیجه کم و شکست در درس‌هایشان خیلی زودتر ناامید می‌شوند و یا شکست را به فقدان توانایی نسبت دهند ولی پسران دیرتر این شکست را می‌پذیرند و احساس ناامیدی می‌کنند و هم‌چنین توانایی بیشتری در مقابل مشکلات از خود نشان می‌دهند. پرسشنامه خودکارآمدی شرر یک پرسشنامه عمومی است چون اکثر تحقیقات از این پرسشنامه استفاده کرده‌اند و جنبه عمومی دارد. بنابراین بر دروس خاصی تأکید ندارد. لذا شاید یکی از دلایل اینکه توانمندی پسران در زمینه خودکارآمدی بیشتر است به دلیل نوع استفاده از ابزار باشد.

مهم‌ترین محدودیت پژوهش حاضر، نحوه نگارش پژوهش‌ها توسط نویسندگان مختلف و دسترسی سخت به آنها بود. با توجه به یافته‌های پژوهش حاضر، دست اندرکاران آموزش وپرورش، به ویژه مشاوران مدارس مشاوره، می‌توانند با اهمیّت دادن به تفاوت‌های فردیِ و جنسیتی دانش‌آموزان و تدوین برنامه‌هایی جهت ارتقاء خودکارآمدی دانش‌آموزان،‌ موجبات موفقیت تحصیلی آنان را فراهم سازند. علاوه بر آن از آنجایی که بررسی خودکارآمدی دانش‌آموزان می‌تواند به معلمان در پیش‌بینی عملکرد دانش‌آموزان کمک کند(شانک، 2000)، به معلمان توصیه می‌شود که به همان اندازه که برای عملکرد واقعی دانش‌آموزان اهمیت قائل می‌شوند، به خود ارزشیابی‌های دانش‌آموزان از توانایی‌هایشان نیز توجه نمایند و تفاوت‌های جنسیتی را در خود کارآمدی مدنظر قرار دهند. هم‌چنین پیشنهاد می‌شود برای ارتقاء خودکارآمدی دانش‌آموزان، برنامه‌های مدون در سطوح فردی، خانوادگی و هم‌چنین فعالیت­های مدرسه، برای دانش‌آموزان در نظر گرفته شود. علاوه بر آن با توجه به نتایج پژوهش حاضر پیشنهاد می­شود که علاوه بر آموزش، به پرورش باورهای خودکارآمدی دانش‌آموزان دختر بیشتر توجه کنند. برگزاری امتحانات ساده به منظور شکل‌گیری تجارب مثبت از عملکرد، ترغیب کلامی دانش‌آموزان برای فعالیت‌های بیشتر، ارائه الگوهای موفق به دانش‌آموزان، می‌تواند کمک شایانی در تقویت باورهای خودکارآمدی در این دانش‌آموزان ایفا کند. کاربرد یافته‌های پژوهش فوق برای دست اندرکاران آموزش و پرورش به ویژه مشاوران، آن است که به تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان در باورهای معرفت شناختی و باورهای انگیزشی توجه نمایند و به منظور سوق دادن آنان به هدف گزینه‌های سازگارانه‌تر، باورهایشان را در خصوص ماهیت و فرایند دریافت دانش، تحول بخشد. به پژوهشگران نیز پیشنهاد می‌شود متغیر خودکارآمدی و رابطه آن با پیشرفت تحصیلی را در دروس مختلف و هم‌چنین در سطوح مختلف تحصیلی برای دختر و پسر به طورر مجزا مورد بررسی قرار دهند.

 

 

 

 

 

منابع                                              

البرزی، شهلا؛ سامانی، سیامک.(1378). بررسی و مقایسه باورهای انگیزشی و راهبردهای خود تنظیمی برای یادگیری در میان دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع راهنمایی مراکز تیزهوشان شهر شیراز. مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، دوره پانزدهم، شماره 1، 11-1.

ازکیا، مصطفی؛ توکلی، محمود.(1385). فراتحلیل مطالعات رضایت شغلی در سازمان‌های آموزشی، نامه علوم اجتماعی، شماره 27، 26-1.

بهراد، بهنام.(1384). فراتحلیل شیوع ناتوانی­های یادگیری در دانش‌آموزان ابتدایی ایران. پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، 5(4)، 436-417.

عابدی، احمد؛ عریضی، حمیدرضا و شواخی، علیرضا.(1384). فرا تحلیل عوامل مؤثر بر افزایش کار بست یافته‌های پژوهشی در وزارت آموزش و پرورش. فصلنامه نوآوری‌های آموزشی. 12(4)، 132-109.

عریضی، حمیدرضا؛ فراهانی، حجت‌اله. (1388). روش‌های پیشرفته پژوهش در علوم انسانی (رویکردی کاربردی) برای دانشجویان رشته های علوم رفتاری، علوم اجتماعی، علوم تربیتی، تربیت بدنی، مدیریت و علوم سیاسی. اصفهان: جهاد دانشگاهی واحد دانشگاه اصفهان.

حضرتی، حمیده. (1378). بررسی رابطه انگیزه پیشرفت و خودکارآمدی با عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دختر و پسر پیش دانشگاهی منطقه 15 آموزش و پرورش شهر تهران. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.

حمیدی‌پور، رحیم. (1377). رابطه جو مدرسه با کارآمدی شخصی مشاوران مدرسه. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد. دانشگاه تربیت معلم تهران.

سهرابی‌فرد، نسرین.(1385). مروری بر مبانی فراتحلیل. فصلنامه روان‌شناسان ایرانی، 3(10)، 171-169.

شاهماری سوها، فضایل.(1386). مقایسه ویژگی‌های شخصیتی و خودکارآمدی در دانش‌آموزان با عملکرد تحصیلی بالا و پایین دوره پیش دانشگاهی ناحیه دو شهر اردبیل. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.

هومن، حیدرعلی.(1387). راهنمای عملی فراتحلیل در پژوهش علمی. تهران: انتشارات سمت.

Anderman, E. M. & young T. A. J. (1994). Motivation and strategy use in science: Individual Differences and classroom effects. Journal of Research in science teaching. 31, 811-831.                                                

Bandura. A., & Locke.E.A. (2003). Negative self- efficacy and goal revisited. Journal of Applied psychology. 88 (1). 87-89.

   Cohen, J. 1977. Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences, Revised ed., New york: Academic Press.

   Glass , G.(1976). Primary, secondary and Meta-Analysis of Research, Educational Researcher, 5, 3-8.

   Hunter, J., Schmidt, and G. Jackson.(1982). Meta-Analysis: Cumulating Research Findings Across studies, Beverly Hills CA: Sage.

   Pajares, F. Miller, D. (1994). Role of self-efficacy and self- Concept Beliefs in Mathematical problem solving: A path Analysis. Journal of educational psychology 86, 193-203.

Pajares, F. (1995). Self-efficacy in academic setting. American Research Association. 96, 1-22.

Pajares, F, & Graham, L. (1999). Self-efficacy motivation constrycts, school students. contemporary educational psychology, 24.124-130.

Schunk, D. H. (2000). Learning theories: An educational perspective. Englewood Cliffs, NJ: Merrill.

Steyn, R., & Mynhardt, J. (2008). Factors that influence the forming of self-efficacy perceptions. South African Journal of Psychology. 38(3). 563-573.

   Wolf, F. (1982). Meta-Analysis: Quantitative Methods for Research synthesis. Beverly Hills, CA: sage.

   Walstone, Nj: & Wood Ward B. S. (1987). Age and health care belifes self-efficacy as a mediator of low desire for contor. psychology and Aging , 2 , 3-8.

Villant, G. E. (2003). Mental health. American Journal of psychiatry, 16, 1384-1374.

Thabane, Lehana. (2004). An Overview of meta – analysis: Statistical and methodological issues in randomized Clinical trials. Mc Master University.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



1- کارشناس ارشد تحقیقات آموزشی دانشگاه خوارزمی

2- دانشجوی دکتری مشاوره دانشگاه خوارزمی.

3- کارشناس ارشد تحقیقات آموزشی دانشگاه خوارزمی

[4]- Meta analysis

[5]- Systematic review

[6]- Self efficacy

[7]- Self

[8]- Graham

[9]- Comprehensive meta-analysis

[10]- Effect size

البرزی، شهلا؛ سامانی، سیامک.(1378). بررسی و مقایسه باورهای انگیزشی و راهبردهای خود تنظیمی برای یادگیری در میان دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع راهنمایی مراکز تیزهوشان شهر شیراز. مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، دوره پانزدهم، شماره 1، 11-1.

ازکیا، مصطفی؛ توکلی، محمود.(1385). فراتحلیل مطالعات رضایت شغلی در سازمان‌های آموزشی، نامه علوم اجتماعی، شماره 27، 26-1.

بهراد، بهنام.(1384). فراتحلیل شیوع ناتوانی­های یادگیری در دانش‌آموزان ابتدایی ایران. پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، 5(4)، 436-417.

عابدی، احمد؛ عریضی، حمیدرضا و شواخی، علیرضا.(1384). فرا تحلیل عوامل مؤثر بر افزایش کار بست یافته‌های پژوهشی در وزارت آموزش و پرورش. فصلنامه نوآوری‌های آموزشی. 12(4)، 132-109.

عریضی، حمیدرضا؛ فراهانی، حجت‌اله. (1388). روش‌های پیشرفته پژوهش در علوم انسانی (رویکردی کاربردی) برای دانشجویان رشته های علوم رفتاری، علوم اجتماعی، علوم تربیتی، تربیت بدنی، مدیریت و علوم سیاسی. اصفهان: جهاد دانشگاهی واحد دانشگاه اصفهان.

حضرتی، حمیده. (1378). بررسی رابطه انگیزه پیشرفت و خودکارآمدی با عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دختر و پسر پیش دانشگاهی منطقه 15 آموزش و پرورش شهر تهران. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.

حمیدی‌پور، رحیم. (1377). رابطه جو مدرسه با کارآمدی شخصی مشاوران مدرسه. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد. دانشگاه تربیت معلم تهران.

سهرابی‌فرد، نسرین.(1385). مروری بر مبانی فراتحلیل. فصلنامه روان‌شناسان ایرانی، 3(10)، 171-169.

شاهماری سوها، فضایل.(1386). مقایسه ویژگی‌های شخصیتی و خودکارآمدی در دانش‌آموزان با عملکرد تحصیلی بالا و پایین دوره پیش دانشگاهی ناحیه دو شهر اردبیل. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.

هومن، حیدرعلی.(1387). راهنمای عملی فراتحلیل در پژوهش علمی. تهران: انتشارات سمت.

Anderman, E. M. & young T. A. J. (1994). Motivation and strategy use in science: Individual Differences and classroom effects. Journal of Research in science teaching. 31, 811-831.                                                

Bandura. A., & Locke.E.A. (2003). Negative self- efficacy and goal revisited. Journal of Applied psychology. 88 (1). 87-89.

   Cohen, J. 1977. Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences, Revised ed., New york: Academic Press.

   Glass , G.(1976). Primary, secondary and Meta-Analysis of Research, Educational Researcher, 5, 3-8.

   Hunter, J., Schmidt, and G. Jackson.(1982). Meta-Analysis: Cumulating Research Findings Across studies, Beverly Hills CA: Sage.

   Pajares, F. Miller, D. (1994). Role of self-efficacy and self- Concept Beliefs in Mathematical problem solving: A path Analysis. Journal of educational psychology 86, 193-203.

Pajares, F. (1995). Self-efficacy in academic setting. American Research Association. 96, 1-22.

Pajares, F, & Graham, L. (1999). Self-efficacy motivation constrycts, school students. contemporary educational psychology, 24.124-130.

Schunk, D. H. (2000). Learning theories: An educational perspective. Englewood Cliffs, NJ: Merrill.

Steyn, R., & Mynhardt, J. (2008). Factors that influence the forming of self-efficacy perceptions. South African Journal of Psychology. 38(3). 563-573.

   Wolf, F. (1982). Meta-Analysis: Quantitative Methods for Research synthesis. Beverly Hills, CA: sage.

   Walstone, Nj: & Wood Ward B. S. (1987). Age and health care belifes self-efficacy as a mediator of low desire for contor. psychology and Aging , 2 , 3-8.

Villant, G. E. (2003). Mental health. American Journal of psychiatry, 16, 1384-1374.

Thabane, Lehana. (2004). An Overview of meta – analysis: Statistical and methodological issues in randomized Clinical trials. Mc Master University.