الگوی بهینه برنامه درسی برای دوره پیش از دبستان

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی درسی

2 استادیار دانشگاه تبریز

چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی بهینه برنامه درسی برای دوره های آمادگی و مقایسه آن با وضع موجود انجام گرفته با توجه به این که در ایران برای دوره آمادگی الگوی نسبتا جامع که دارای چهارچوب و سرفصل های مشخصی باشد و بتواند به همه جوانب کودک توجه نماید وجود ندارد. در این پژوهش با ارائه یک الگو،با عنوان "الگوی برنامه درسی رشد گرا و خلاقیت محور" برای کودکان دو زبانه ی آذربایجان و منطبق ساختن آن با سر فصلهای دروس ابتدایی به رشد همه جانبه کودک و خلاقیت توجه بیشتر شده است روش تحلیلی و استنتاجی برای تعیین عناصر الگوی بهینه و روش پیمایشی برای اعتبار یابی الگو مورد استفاده قرار گرفت.
نتایج پژوهش:
1-  عناصر الگوی بهینه برنامه درسی شامل:اهداف کلی و جزیی،محتوا،سازماندهی محتوا، فعالیت های یادگیری،روشهای آموزشی و پرورشی،ارزشیابی،نقش مربی، نقش مدیر، نقش والدین در الگوی پیشنهادی می باشد.
2-      اعتباریابی الگوی پیشنهادی، بر اساس نظر اساتید مرتبط، 62/99./0می باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Optimal pattern for pre-school courses curriculum

نویسندگان [English]

  • Rubab Peiry 1
  • Yousef Adib 2
چکیده [English]

This study was carried out with the aim of designing an optimal pattern for pre-school course curriculum and comparing it with the existing status. Since there is not any comprehensive pattern with certain framework for pre-school courses curriculum in Iran to cover all related aspects of a child's trainings, this study tries to present a model under the title of “development-oriented and creativity-oriented curriculum for bilingual children in Azerbaijan to correspond with primary school curriculum and more attention was given to all aspects of child's growth and creativity. Analytical and consequential methods were used to determine the elements of the optimal model, and survey method was used to validate the suggested model.
Results
1- The elements of optimal model of curriculum included main and subjectives, content, organizing the content, learning activities, educational methods, evaluation, teacher, manager and parents roles in the suggested model.
2- Validation of the suggested model is according to the 20 related professors opinion was 99.62%.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Preschools
  • model
  • Designing
  • elements
  • optimal status
  • existing status
  • Validation
 
 

« علوم تربیتی»

سال دوم _ شماره 5 _ بهار 1388

ص ص 82- 53

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

الگوی بهینه برنامه درسی برای دوره پیش از دبستان

 

رباب پیری[1]

دکتر یوسف ادیب[2]

 

چکیده

 

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی بهینه برنامه درسی برای دوره های آمادگی و مقایسه آن با وضع موجود انجام گرفته با توجه به این که در ایران برای دوره آمادگی الگوی نسبتا جامع که دارای چهارچوب و سرفصل های مشخصی باشد و بتواند به همه جوانب کودک توجه نماید وجود ندارد. در این پژوهش با ارائه یک الگو،با عنوان "الگوی برنامه درسی رشد گرا و خلاقیت محور" برای کودکان دو زبانه ی آذربایجان و منطبق ساختن آن با سر فصلهای دروس ابتدایی به رشد همه جانبه کودک و خلاقیت توجه بیشتر شده است روش تحلیلی و استنتاجی برای تعیین عناصر الگوی بهینه و روش پیمایشی برای اعتبار یابی الگو مورد استفاده قرار گرفت.

نتایج پژوهش:

1-  عناصر الگوی بهینه برنامه درسی شامل:اهداف کلی و جزیی،محتوا،سازماندهی محتوا، فعالیت های یادگیری،روشهای آموزشی و پرورشی،ارزشیابی،نقش مربی، نقش مدیر، نقش والدین در الگوی پیشنهادی می باشد.

2-      اعتباریابی الگوی پیشنهادی، بر اساس نظر اساتید مرتبط، 62/99./0می باشد.

واژه‌هایکلیدی:

آمادگی، پیش دبستانی، الگو، طراحی،عناصر، وضع مطلوب،وضع موجود، اعتبار یابی.

مقدمه

بنیان های دانش، مهارت و نگرش ها از دوره ی پیش دبستانی شکل می گیرند و اهمیت و ضرورت آنها برای خاص و عام پذیرفته شده اند. پس ضروری است که هر تحول و نوآوری آموزشی را از سالهای اولیه ی کودکی مورد توجه قرار داد و برنامه ریزی برای دوران کودکی و بعد از آن را بر پایه و بنیان قوی بنا نهاد.      برنامه ریزی موفق آن است که به حداکثر مولفه های تاثیرگذار توجه کند و    قابلیت های آنها را برای پرورش بیش ترین ابعاد وجودی انسان به کار گیرد. برنامه ریزی که به پرورش کل شخصیت انسان، با توجه به حداکثر استفاده از امکانات و شرایط موجود بیندیشد و چشم اندازهای آینده ی جامعه بشری، امروز و گذشته آن را مد نظر داشته باشد( بازرگان، 1386).

مراکز پیش دبستانی[3] از مناسبترین مکانهایی می باشد که می تواند به آموزشهای صحیح جهت رفع مشکلات، هم به اولیاء دانش آموزان و هم به مربیان کمک نماید. کودکی که در کودکستان است از کودک دبستانی انعطاف پذیرتر بوده و جنبه پذیرش آنها بیشتر است و با ارائه آموزشهای مناسب می توان در پیشرفت تحصیلی آنان در دوره ی دبستان نیز موثر بود(مفیدی، 1386).

در سالهای اولیه کودکی، مفاهیم از راه بازی آموخته می شوند بنابراین فرایند کسب تجربه به طور طبیعی برای بچه ها اتفاق می افتد. بچه ها مفاهیم علمی را از راه آزمایش پدیده های پیرامونی خود، کسب می کنند. روند پرورش کودک در این دوره اساساً مبتنی بر فراهم کردن فرصت هایی برای کسب دانش، اطلاعات، مهارت  تفکر، تشویق، پرسش، اجرای پژوهش های ساده و شکوفایی توانایی های ذاتی کودکان می باشد. وظیفه مربی در این دوره تنها به تدریس منحصر نمی شود. مربی باید فرایندهایی را طراحی، هدایت و سرپرستی کند که به نوآموزان امکان بدهد دانش و مهارت های گفته شده را، شخصاً به دست بیاورد. برنامه های آموزشی این دوره باید به گونه ای باشد که از انعطاف لازم برای به ثمر رسیدن این خواسته ها و توجه به تمایلات و نیازهای کودکان برخوردار باشد. بر این اساس رویکرد  برنامه ها و فعالیت ها در این دوره باید کودک محور[4] بوده و مبتنی بر علاقه ها، خواست و توانایی کودکان قرار گیرد (صادقیان، 1386).

مراکز پیش دبستانی، می توانند با استفاده از الگوهای آموزشی مناسب ضمن ایجاد جاذبه برای کودکان که تازه از والدین خود جدا شده اند، بطور غیرمستقیم تاثیر مثبتی در روند تحصیلات آتی آنان داشته باشد این مراکز فرصتهایی را فراهم می آورد که کودک با آزمایش ها، اشیاء و مکان های متنوع روبرو شده و کسب تجربه می کند. کودک با دیگر همسن و سالان خود مواجه می شود و به تمایل معنی دار و غنی می پردازد چون اساس کار در پیش دبستان بر مبنای بازی می باشد، الگوهای مورد استفاده در مراکز پیش دبستانی اکثراً کودک محور است که از رویکرد بازی و فعالیت ها پیروی می کند. این مراکز، مراکزی است که برنامه آن آماده کردن کودکان برای دوره ابتدایی و مبنایی برای رشد خواندن، نوشتن و حساب کردن تشکیل می شود و همچنین انضباط درونی را در کودکان بهبود می بخشد مرحله ای است برای رشد قوای جسمی، ذهنی و اعتقادی کودک آن هم بطور هماهنگ و متعادل نه به صورت تفکیک و جدا از هم (گنجی، 1376).

تحقیقاتی که در طی چندین دهه، انجام یافته اند اهمیت سالهای اول زندگی  ( از تولد تا 8 سالگی) را در رشد و تحول انسان به اثبات رسانیده اند، زیرا در طی این سال ها مسیر زندگی افراد تعیین می گردد.مطالعات بیانگر این مطلب هستند که تعلیم و تربیت اولیه و با کیفیت بالا موجب کاهش میزان ترک تحصیل، مردودی در سالهای ابتدایی و لزوم به کارگیری تعلیم و تربیت ویژه در سالهای آتی         می شود. این اثرات مثبت، به صورت پس اندازهای قابل توجهی برای مالیات دهندگان در می آیند.

آموزش و پرورش دوران اولیه کودکی در دوره معاصر، ریشه در اندیشه های متفکران اروپائی مثل کمینوس، روسو، پستالوزی، فروبل، رابرت آون، خواهران مک میلان و مونته سوری دارد که نظریه ها و عملکرد آنها، امروزه منبع اصلی فلسفه و کارهای تربیتی قرار گرفته است که برای تعلیم و تربیت تا سن 6 سالگی و تاثیر آن در دوره های بعدی اهمیت زیادی قائل شده اند. مجمع بین المللی آموزش همگانی در سال 1939 توصیه نمود: «آموزش و پرورش پیش از دبستان که به کودکان سنین پیش از آموزش اجباری اختصاص دارد؛ باید مورد توجه خاص مقامات آموزش و پرورش باشد و بتواند در دسترس همه کودکان قرار گیرد (عباسی، 1382).

اما با توجه به نگرشها، فرهنگها و ارزشهای متفاوت در جوامع مختلف، الگوهای آموزشی مختلفی در مراکز آموزش پیش دبستانی اجرا می شود. در حال حاضر بیشترین الگویی که مورد استفاده قرار می گیرد واحد کار می باشد اما مربیان برای ارائه واحد کار از چهارچوبهای متفاوت وسیله ای استفاده می نمایند و در این الگوها بیشتر بر رشد شناختی کودک تکیه می شود و در صد خیلی کمی به سایر موارد از قبیل رشد جسمی- عاطفی- زبان و پرورش خلاقیت و... اهمیت     می دهند، و الگویی که بتواند به همه جوانب رشد کودک به طور یکسان اهمیت داده و خلاقیت او را محور قرار دهد وجود ندارد و اغلب به طور جسته گریخته به آموزش و پرورش کودکان پرداخته می شود ضمن اینکه نظریه های برنامه درسی مورد استفاده بیشتر در راستای دیدگاه رفتاری و موضوع محور است.از طرف دیگر چون نظام برنامه درسی پیش از دبستان غیر متمرکز است مراکز پیش از دبستان حق دخل و تصرف در برنامه های از قبل آماده شده را دارند لذا طراحی الگویی که بتواند نیازهای منطقه ای را در برگیرد و بر ویژگیهای بومی استوار باشد ضروری به نظر می رسد. بنابراین، این تحقیق در نظر دارد با مطالعه الگوهای گوناگون و نیازهای واقعی کودکان، الگوی بهینه برنامه درسی دوره پیش از دبستان را طراحی و اعتبار یابی نماید.

متدلوژی: تجارب سالهای اولیه هر کودک در رشد همه جانبه وی از جمله شکل گیری شخصیت او بسیار موثر است. و دوره پیش دبستانی فرصت ارزشمندی را برای یادگیری، رشد و استفاده از مزایای علمی و از بین بردن شکاف سطوح فرهنگی فراهم می کند که در سالهای بالاتر دشوار است. توجه به نقش اساسی خلاقیت در زندگی، ضروری است وباید این توانایی ارزشمند را در کودکان پرورش داد. تحقیقات روانشناسی و تجربیات انجام شده، تا حدودی نشان داده اند که می توان خلاقیت را پرورش داد. اعتقاد به امکان پرورش خلاقیت و سایر خصوصیت های فرد، نگرش ما را نسبت به توانایی های عظیم انسانی، در جهت مثبت تغییر می دهد و ما را به جستجوی شیوه های مناسب برای رشد و شکوفایی آنها وا می دارد. همچنین هدف از دوره آمادگی در مراکز پیش ازدبستان بر محور رشد کودک می باشد و رشد و توانائی های کودک در همه فعالیت ها و برنامه ها باید در اولویت قرار گیرد.با توجه به اهمیت رشد و خلاقیت ،در الگوی پیشنهادی سعی شده است که در کلیه اهداف و برنامه ها اعم از روش ها، فعالیتهای یادگیری، محیط یادگیری، محتوا به این دو بعد توجه شود.

با نظر به اینکه در این پژوهش به دوزبانگی و ویژگی های بومی کودکان آذربایجان نیز مورد توجه بوده است لذا برای کودکان دو زبانه آذربایجان طراحی گردیده برای همین توجه مختصات فرهنگی و جغرافیایی وتقویت زبان مادری کودکان دوزبانه به عنوان هدف در نظر گرفته شده و در محتوا، فعالیتهای یادگیری و... برنامه هایی متناسب با آن ارائه گردیده است. همچنین به دوره آمادگی به عنوان یک دوره تقریبا رسمی نگریسته می شود در الگوی طراحی شده آماده شدن برای سال اول ابتدایی به عنوان یک هدف کلی می باشد و پیش نیاز فهرست دروس سال اول ابتدایی در الگوی پیشنهادی وجود دارد.الگوی برنامه درسی رشدگرا و خلاقیت محور با الگوی طراحی شده عباسی1382 در عنصر فعالیتهای یادگیری،نقش  مربی، روشهای آموزشی و پرورشی وقسمتی از محتوا همسوست. و در عنصر نقش والدین، نقش مدیر، محیط یادگیری، قسمت عمده ای از اهداف از جمله فرهنگ و گویش محلی-آماده شدن برای سال اول ابتدایی و توجه به خلاقیت نا همسوست البته لازم به ذکر است که دلیل ناهمسو بودن این است که در موارد فوق، در الگوی طراحی شده اشاره ای نشده است.

بنابراین این پژوهش به دنبال پاسخگویی به این سوال است که

  • مفروضات و اصول برنامه دوره پیش از دبستان کدام است؟
  • ویژگیهای عناصر الگوی بهینه برنامه درسی کدام است؟
  • الگوی مطلوب از چه اعتباری برخوردار می باشد؟

 

مفروضات زیر بنایی الگوی برنامه درسی رشدگرا و خلاقیت محور در مراکز پیش از دبستان کدام است؟

فرضهای مورد نظردر الگوی برنامه درسی رشدگرا و خلاقیت محور شامل موارد زیر می باشد.

  • کودکان از نظر توانائیها،علایق و نیازهایشان با یکدیگر متفاوتند و به میزان متفاوت نیز رشد می کنند.
  • کودکان به طور ذاتی کنجکاو هستند و برای یادگیری درباره دنیای پیرامون شان انگیزه فراوانی دارند (در یافتن پاسخ سوالها و تحقق خواسته های خود پیگیرند).
  • آمادگی و رسش شرط اساسی یادگیری است اما با فراهم کردن شرایط      می توان این آمادگی را زودتر فراهم نمود.
  • آموزش قبل از دبستان بیشترین تاثیر را بر رشد ابعاد گوناگون شخصیت دارد بنابراین با ارائه برنامه های صحیح ابعاد گوناگون از جمله رشد عاطفی،جسمانی و... به طور متوازن رشد می یابد.
  • آموزش های قبل از دبستان تاثیر قابل توجهی بر عملکرد تحصیلی، سازگاری اجتماعی و.... در دوره های بالاتر دارد .
  • در دوره پیش دبستانی کسب تجربه باید بر اساس مشاهده و عمل توام گردد.
  • یکی از حقوق اساسی انسان آشنایی با دین، زبان، فرهنگ و موقعیت اجتماعی و جغرافیایی خویش است.
  • تمامی کودکان فعال و پرجنب و جوش اند و تمام روز را می توانند بدوند،بپرند و بازی کنند.
  • کودکان، موضوعات گوناگون را به سبک ها و روش های متفاوت یاد        می گیرند.
  • آمادگی لازم برای یادگرفتن مهارت ها و پرورش یافتن بر اساس فرصتهای آموزشی طراحی شده را دارند.
  • خلاقیت در کودکان پیش دبستانی به عنوان رویکردی برای تفکر،عمل یا ساختن چیزهایی که برای کودک بدیع هستند مورد نظر قرار می گیرد.
  • خود مداری از خصوصیات برجسته همه کودکان پیش دبستانی می باشد.کودک خود را محور عالم احساس می کند و بر نظرات خود تکیه دارد.
  • بازی عاملی است که از طریق آن کودک به توازن، تعادل و رشد و یکپارچگی و هماهنگی می رسد.
  • کودکان دوره پیش دبستانی، آمادگی زیادی برای یادگیری زبان و مهارتهای زبانی دارند.
  • کودکان با تجارب گوناگون وارد کودکستان می شوند بنابراین فراهم نمودن محرک های متنوع می تواند موجب پیشرفت آنها بر اساس تجارب پیش باشد.
  • کودکان دوره پیش از دبستان تخیلی هستند و این تخیل زمینه ی مساعدی برای بروز خلاقیت و نوآوری است.

 

اصول حاکم بر الگوی برنامه ی  درسی رشدگرا و خلاقیت محورکدام است؟

ü      برنامه درسی باید به اقدام هدفمند در کودکان برای پایه گذاری سواد آموزی توجه نماید.

ü      برنامه درسی باید به اصل توجه به تجربه، عمل کردن و بازیهای خلاقانه در آموزش و تربیت کودک (توجه به هوش عملی) توجه نماید.

ü      برنامه درسی باید به فرهنگ و موقعیتهای جغرافیایی بومی- محلی توجه نماید.

ü      برنامه درسی باید به آموزش مهارتهای اولیه زندگی در کودک و حمایت از استقلال طلبی او کمک نماید.

ü      برنامه درسی باید به پرورش حواس پنجگانه کودک با اصول کودک محوری- بازی محوری توجه نماید.

ü      برنامه درسی باید به  تفاوت های فردی هر کودک و شناخت استعداد ها و توانائیهای فردی اهمیت دهد.

ü      برنامه درسی باید به تامین یک وضعیت حمایتی دو جانبه از سوی خانه و مدرسه برای رشد و تکامل کودک توجه نماید.

ü       برنامه درسی باید موجب عزت نفس، احساس ارزش و کفایت شخصیتی، خود اتکایی، سلامت و امنیت فردی در کودک شود.

ü      برنامه درسی باید فعالیتهایی را تدارک ببیند که موجب خلاقیت کودکان شود.

ü      برنامه درسی باید فعالیتهای آموزشی و تربیتی با ویژگیهای شناختی، جسمانی، عاطفی، اجتماعی کودکان تطبیق نماید.

ü      برنامه درسی باید به حفظ بهداشت روانی متناسب با ویژگیهای روان شناختی کودک پیش دبستانی توجه نماید.

ü    برنامه درسی باید  اهداف و برنامه ها ی پیش دبستانی را  با اهداف و برنامه های دبستان تطبیق دهد و پیش نیازی لازم را برای ورود به دوره ابتدایی فراهم نماید.

ü      برنامه درسی باید قوه مشاهده کودک را تقویت کند .

ü       برنامه های درسی دوره پیش از دبستان باید با سطح توانایی های کودک هماهنگ شود.

ü       محتوای برنامه درسی باید  با سطح دانش و تکنولوژِی نوین تطابق داشته باشد.

ü       برنامه درسی باید به اصل پرورش شادی، مهربانی، کوشایی، استقلال فردی، شهروندی در کودک توجه داشته باشد.

ü      برنامه درسی باید زمینه را برای انعطاف پذیری برنامه و چند رسانه ای بودن آنها فراهم نماید.

ü      برنامه درسی باید به مسائل دینی و قرآنی و پرورش کودکانی با فطرت خدا جویی توجه کند.

 

 

 

 

اهداف کلی و جزئی الگوی پیشنهادی کدام است؟

 

اهداف الگوی برنامه درسی رشد گرا و خلاقیت محور

 

 

1- آماده کردن کودکان در مراکز پیش از دبستان برای ورود به آموزش رسمی مدرسه

2- رشد خلاقیت و نوآوری و ابراز وجود و درک زیبائیها

3- کمک به رشد و پرورش جسمانی کودک

4- کمک به رشد و تکامل آداب و نگرشهای اجتماعی و عاطفی کودک

5- پرورش رشد ذهنی و شناختی کودک

6- کمک به رشد زبان  و زبان آموزی و گسترش زبان فارسی به خصوص برای کودکانی که گویش محلی دارند.

 7- آشنایی مقدماتی با ویژگیها، فرهنگ، گویش و محیط جغرافیایی آذربایجان

8- پرورش رشد معنوی و اخلاقی

محتوای برنامه درسی درالگوی پیشنهادی

محتوای دوره پیش از دبستان در برگیرنده ی انتظارات یادگیری درباره موضوعات متنوعی از قبیل: علوم طبیعی و اکتشاف- ریاضیات و حل مساله- علوم اجتماعی، شهروندی و نمایش خلاق- سواد آموزی و زبان آموزی و کاربرد- تربیت بدنی و کوشایی- مباحث بومی ،تاریخ- جغرافیا ، تجریه و تحلیل- هنر و خلاقیت- مسائل دینی و مذهبی و کنجکاو ی می باشد که از طریق فرصتهای یادگیری متنوع و سازنده در اختیار کودکان قرار می گیرد. انعطاف در انتخاب محتوا با توجه به شرایط زمانی، مکانی، نقش والدین، نقش مربی حتماً وجود خواهد داشت.

محتوای پیش دبستانی مطرح شده در زیر بر اساس دروس دوره ابتدایی  تنظیم شده است تا محتوای دوره آمادگی  به عنوان پیش نیازی برای دروس دوره ابتدایی محسوب گردد.

 محتوای الگوی برنامه درسی رشدگرا و خلاقیت محور

 

محتوای علوم طبیعی و اکتشاف درالگوی برنامه درسی رشد گرا و خلاقیت محور

ذکر چند نمونه:

  • انسان ( بدن انسان، حواس پنجگانه، رشد انسان، عوامل موثر در رشد) بر اساس تجربیات واقعی و علت و معلولی).
  • گیاهان ( انواع میوه ها،رشد آنها) بر اساس تجربیات واقعی و علت و معلولی
  • جانوران ( انواع جانوران، رشد آنها، محل زندگی، تغذیه و...) براساس تجربیات واقعی و علت و معلولی
  • وسایل نقلیه و عادات ایمنی

 

محتوای ریاضیات  و حل مساله در الگوی برنامه درسی  رشدگرا و خلاقیت محور

ذکر چند نمونه:

  • مهارت اندازه گیری و تخمین زدن: مهارتهایی شامل بیان و کاربرد مناسب واحد ها( غیر استاندارد) در اندازه گیری، تخمین زدن، ارتباط فضایی، زمانی و مقایسه.
  • مبداها: بالا، پایین، بالاتر، پایین تر، بالاترین، پایین ترین،دور، نزدیک،دورتر،نزدیک تر، دورترین، نزدیک ترین، وسط، چپ، راست، زیر، رو، عقب، جلو، داخل، خارج.
  • مقایسه اندازه ها: زیاد، زیادتر، زیادترین- کم، کمتر، کمترین- پر، خالی، پهن- باریک، نازک، ضخیم- چاق، لاغر، کوتاه- کوتاهترین، بلند، بلندتر، بلندترین- سبک، سبک تر، سبک ترین،قبل،بعد،عمق،کنار،اینجا،آنجا.

 

محتوای دینی و قرآنی در الگوی برنامه درسی رشدگرا و خلاقیت محور

ذکر چند نمونه:

  • تقویت رفتار کنجکاوانه کودک برای جستجو، پرسش زیاد، ایجاد نگاهی تازه، نشاط و شادمانی و تقویت فطرت ذاتی
  • فراهم آوردن موقعیتهای زیاد برای پاسخ به سوالات کنجکاوانه کودکان در مورد مسائل معنوی
  • در حدآشنایی با پیامبر اسلام (ص)، کتاب قران، ائمه اطهار از طریق قصه، داستان، نمایش و...

 

سواد آموزی و زبان آموزی با محوریت کاربرد در الگوی برنامه درسی رشدگرا و خلاقیت محور

ذکر چند نمونه:

  • نشان دادن تصویرهای متنوع به کودک که در زیر آن اسم تصویر نوشته شده و تکرار و تداعی کلمه همراه با تصویر آگاهی از چگونگی نوشته ها ( نوشتن از راست به چپ، فاصله بین کلمات)
  • آشنایی و استفاده از وسایل و لوازم التحریر برای آمادگی نوشتن
  • آشنایی مقدماتی با حروف الفبا بدون نقطه در نوشتن و آشنایی با شکل الفبا بخصوص اگر کودک چند سال هست که در مهد کودک فعالیت دارد.

 

تربیت بدنی با محوریت کوشایی در الگوی برنامه درسی رشدگرا و خلاقیت محور

ذکر چند نمونه:

  • انجام حرکات درشت مانند راه رفتن، برقرار کردن تعادل، دویدن، پریدن، خزیدن چهار دست و پا راه رفتن، غلتیدن، لی لی کردن، بالا و پایین رفتن، حرکات موزون، پرتاپ کردن، گرفتن، لگد زدن.
  • انجام حرکات ظریف مانند نخ کردن ( دوخت) ، پاره کردن، بریدن، چسبانیدن، نقاشی کردن،رنگ آمیزی کردن ترسیم، نوشتن، تا کردن کاغذ، بازی با خمیر، مرتب کردن ( دسته بندی) الگو سازی، دست ورزی با وسایل و مواد مختلف .
  • ایجاد و کمک به حرکات تعادلی در هنگام راه رفتن، ایستادن، پریدن، دویدن.

 

هنر و خلاقیت با محوریت آفرینندگی در الگوی برنامه درسی رشد گرا و خلاقیت محور

ذکر چند نمونه:

  • نقاشی آزاد( کمک بزرگی به رشد خلاقیت می کند بنابراین  از نقاشی آزاد استفاده بیشتری می کنیم)
  • کاردستی و انجام کارهای چسباندنی، رنگ آمیزی
  • کودک آزادی و حق انتخاب و عدم محدودیت کودک

 

علوم اجتماعی، شهروندی با محوریت مهارتهای زندگی

ذکر چند نمونه:

  • توانایی کودک برای ورود به گروه همتایان و پذیرفته شدن در جمع
  •  کار گروهی و تجربه ی کار در گروههای کوچک، بهترین فرصت ها را برای (همکاری، مخالفت، مشارکت، و برقراری ارتباط به عنوان عضو یک) فراهم می آورد.
  • رعایت نویت از جمله مهارت های اجتماعی ضروری برای دست یابی کودک به رفتارهای مطلوب اجتماعی .

 

مباحث بومی- تاریخ و جغرافیا با محوریت نمایش خلاق

ذکر چند نمونه:

  • بازدید از جاهای تاریخی آذر بایجان شهرستان ( موزه- مسجد کبود- ائل گلی- مقبره الشعرا و...) و توضیح مقدماتی در مورد این آثار.
  • در حدآشنایی با اعیاد و مباداها از طریق برگزری مراسمات در مرکز پیش دبستانی مانند عاشورا- مبعث- تولد پیامبران و امامان- نیمه شعبان و...
  • در حدآشنایی با لباسهای محلی آذری ها و پوشیدن این لباس ها در مهد کودک در روزهای خاص و گردشها.

 

سازماندهی محتوا در الگوی برنامه درسی رشدگرا و خلاقیت محور

در سازماندهی محتوا سه محور 1ـ مضامین، مهارتها و نگرشهای مؤثر بر پرورش کل شخصیت کودک 2ـ پروژه های برگرفته از زندگی کودکان 3- بعد فعالیت های مورد علاقه کودکان درنظرگرفته می شود همچنین نیاز های شهری یا روستایی کودکان نیز مد نظر می باشند.در سازماندهی محتوای برنامه درسی در الگوی پیشنهادی ارتباط عمودی و افقی به شکل زیر برقرار می گردد.

 

الف: ارتباط عمودی ( توالی)

1- ارتباط عمودی بر اساس پیش نیاز مفاهیم، مضامین و موضوعات

2- ارتباط عمودی بر اساس توالی از آشنا به  نا آشنا

3- ارتباط عمودی بر اساس توالی از نزدیک به دور مثل خانه، محله- خیابان- شهر- استان- کشور.

4- ارتباط عمودی بر اساس تمیز دادن به مفاهیم محسوس و مفاهیم تعریف شده

5- ارتباط عمودی بر اساس علاقه به دیسیپلین و موضوع ( یعنی بر اساس علاقه موضوعی انتخاب می شود و در آن از موضوعهای گوناگون علمی مثل ریاضی،علوم طبیعی، علوم اجتماعی استفاده می گردد.

 

ب: ارتباط افقی ( ایجاد یکپارچگی  و وحدت)

در برقراری ارتباط افقی، برقراری تلفیق بین موضوعات بر اساس علائق و تمایلات دانش آموزان محور قرار می گیرد بدین ترتیب که موضوعی که احساس می شود منطبق بر علائق و خواست کودک است با شناسایی مربی انتخاب          می شود. سپس پروژه ای در قالب واحد های کار مرتب